Dhuna në bazë të gjinisë, veçanërisht vrasja e grave nga bashkëshortët, vazhdon të jetë një prej çështjeve më të trishtueshme dhe të shqetësueshme në Kosovë. Dhuna është dhunë dhe duhet të dënohet, pavarësisht nga autori. Situata në Kosovë ka arritur në një pikë kritike, me numrin e vrasjeve të grave që po rritet me një shpejtësi alarmuese. Në vend që të shohim përparim në luftën kundër dhunës në familje dhe të ndërtojmë një shoqëri ku gratë janë të barabarta dhe të sigurta, po përballemi me një rritje shqetësuese të këtij fenomeni të tmerrshëm.
Është koha që të pranojmë se kemi dështuar si individë, burra dhe gra. Kemi dështuar si familje. Kemi dështuar si shoqëri. Institucionet me sukses kanë dështuar në parandalimin dhe luftën kundër dhunës në familje. Me urgjencë duhet të reflektojmë mbi dështimet tona dhe të zhvillojmë politika që promovojnë lirinë individuale dhe ruajnë lirinë e të të tjerëve.
Dhuna në bazë të gjinisë është shkelje e të drejtave themelore të njeriut dhe nuk ka vend në një shoqëri demokratike dhe të zhvilluar. Kjo nuk është thjesht një çështje e grave që vuajnë, por një çështje që na prek të gjithëve. Dhuna në familje shkatërron jetë, shkakton vuajtje të pafundme dhe ndikon në zhvillimin shoqëror dhe ekonomik të një vendi. Është e rëndësishme të kuptojmë se dhuna në familje nuk është vetëm një çështje private, por është një çështje publike që kërkon veprim dhe ndërhyrje të përbashkët nga shoqëria dhe institucionet shtetërore.
Prania e dhunës në bazë të gjinisë në Kosovë kërkon vëmendje të menjëhershme dhe përpjekje të përbashkëta nga të gjithë aktorët e interesuar. Nevoja për veprim të përbashkët është shumë e rëndësishme në luftën kundër dhunës në familje në Kosovë.
Nuk mjafton të dënojmë këto vepra. Duhet të punojmë aktivisht për të parandaluar dhe adresuar këtë lloj dhune. Kjo kërkon një qasje të përmbledhur që përfshin edukimin, fushatat e ndërgjegjësimit, reforma ligjore dhe shërbime mbështetëse për të mbijetuarit. Duke pranuar përgjegjësinë tonë të përbashkët dhe duke marrë masa proaktive, mund të krijojmë një shoqëri që refuzon dhunën, promovon barazinë gjinore dhe mbrojtjen e të drejtave dhe mirëqenies së të gjithë individëve.
Në këtë kontekst, reforma ligjore luan një rol thelbësor. Është e nevojshme të sigurojmë një sistem ligjor të fuqishëm dhe të drejtë për të trajtuar dhunën në bazë të gjinisë. Ligjet duhet të jenë të qarta, të rrepta dhe të zbatueshme. Institucionet shtetërore duhet të kryejnë hetimet dhe të ndjekin penalisht autorët e dhunës në bazë të gjinisë me ndjekje të plotë dhe të drejtë. Gjykatat duhet të jenë të pavarura dhe të jenë të gatshme të japin dënime të rrepta për autorët e këtyre krimeve.
Përveç reformës ligjore, edukimi dhe ndërgjegjësimi janë thelbësore për të ndaluar ciklin e dhunës në bazë të gjinisë. Shkollat dhe institucionet arsimore duhet të kenë programe të përfshira për të ngritur ndërgjegjësimin rreth barazisë gjinore dhe të drejtave të njeriut. Këto programe duhet të fokusohen në ndryshimin e sjelljes dhe mendësisë së njerëzve, duke promovuar respektin dhe mirëkuptimin ndërmjet gjinisë. Në të njëjtën kohë, duhet të ofrohen shërbime mbështetëse për të mbijetuarit e dhunës në bazë të gjinisë. Kjo përfshin strehimin e sigurt, kujdesin shëndetësor, këshillimin, dhe ndihmën juridike për të mbrojtur dhe të ndihmuar gratë dhe fëmijët që vuajnë nga dhuna në familje. Është e rëndësishme të ndërtojmë sisteme të integruara dhe të koordinuara që ofrojnë kujdes të plotë dhe mbështetje për të mbijetuarit.
Për të arritur këto qëllime, nevojitet veprim i përbashkët dhe bashkëpunim mes institucioneve shtetërore, organizatave joqeveritare, aktivistëve dhe komunitetit në përgjithësi. Këto subjekte duhet të bashkëpunojnë për të identifikuar probleme të veçanta, të zgjerojnë ndërgjegjësimin publik, të ofrojnë shërbime mbështetëse dhe të mbikëqyrin zbatimin e ligjeve dhe politikave për të luftuar dhunën në bazë të gjinisë.
Në fund, duhet të theksohet se lufta kundër dhunës në bazë të gjinisë kërkon përkushtim, durim dhe ndryshim të thellë shoqëror. Është sfida e të gjithëve neve të ndryshojmë mendësinë dhe sjelljet tona, dhe të angazhohemi në ndërtimin e një shoqërie ku gratë dhe burrat jetojnë pa frikë dhe respektuar si të barabartë. Vetëm duke u bashkuar dhe duke vepruar së bashku, mund të realizojmë ndryshimin e nevojshëm dhe të ndalojmë dhunën në bazë të gjinisë në Kosovë.
Burim Mexhuani këtë opinion e shkroi ekskluzivisht për Reporteri.net.
Adresimi i dhunës me bazë gjinore: Thirrje për veprim kolektiv në Kosovë / shkruan Gazeta Online Reporteri.net.
