Maqedonia e Veriut ishte e përfshirë në zbulimin e dosjeve që lidhen me miliarderin e ndjerë amerikan Jeffrey Epstein, por e gjithë procedura u krye ligjërisht, tha për DW ish-drejtori i Institutit të Mjekësisë Ligjore në Shkup, Aleksej Duma.
Shkencëtarët amerikanë të lidhur me Universitetin e Kolumbias kanë krijuar një bankë të madhe truri njerëzor të destinuar për kërkime mbi vetëvrasjet, skizofreninë dhe çrregullime të tjera psikiatrike. Koleksioni përfshin rreth 1,000 tru – disa nga njerëz që kanë kryer vetëvrasje, dhe disa si mostra kontrolli.
Maqedonia përmendet në këtë kontekst, pasi kontribuoi me mostra.
Raporti thotë se truri u mor pas vdekjes, u ngri menjëherë dhe u transportua në Shtetet e Bashkuara nën kontroll të rreptë, ku u arkivua dhe u shënua me kode QR. Protokollet strikte ishin në fuqi: truri udhëtonte në kushte të kontrolluara, i paketuar në enë speciale dhe i ruajtur në -80°C.
Profesor Aleksej Duma, ish-drejtor i Institutit të Mjekësisë Ligjore në Shkup, shpjegon për DW se sa mostra dhe për çfarë qëllimesh u dërguan nga Maqedonia në Shtetet e Bashkuara.
“Ishte projekti më i madh ndërkombëtar në të cilin morëm pjesë”, tha Duma.
Ai shpjegoi në një deklaratë për Deutsche Welle se ishte një projekt ndërkombëtar, në të cilin vendi ishte i përfshirë duke dërguar 10 deri në 15 mostra. Procedura për dërgimin e mostrave në Shtetet e Bashkuara kryhej sipas rregullave dhe kontrolleve shumë të rrepta. Çdo mostër duhej të miratohej nga Komitetet e Etikës nga Maqedonia dhe ato Amerikane.
“Mostrat udhëtonin më ligjërisht me aeroplan, kalonin nëpër doganë dhe kishin dokumentacion të plotë për to. Pa leje, një mostër nuk mund të hynte në Shtetet e Bashkuara”, deklaroi Duma, i cili hedh poshtë mundësinë e përfitimit nga e gjithë procedura.
Ai thekson gjithashtu se shifra prej 1,000 truri nuk i referohet mostrave nga Maqedonia, por të gjithë koleksionit nga disa vende.
Maqedonia siguronte rreth 10-15 mostra në vit.
“Duke marrë parasysh që kishim 300 deri në 350 autopsi nga të gjitha fushat çdo vit, pyetja është se sa prej tyre vdiqën për shkak të vetëvrasjes. Në fund të fundit, numri zbret në 10-15 raste”, thotë Duma.
Ai nuk mban mend nëse leja nga familjet për ndërhyrjen kërkohej në atë kohë, apo vetëm pëlqimi i Komitetit të Etikës dhe një letër informuese.
Profesor Duma, nga kjo distancë kohore, thotë se ata kanë marrë të dhëna interesante rreth skizofrenëve dhe lidhjes së tyre me vetëvrasjet.
“Pjesa jonë ishte të punonim mbi morfologjinë – nëse ka ndonjë ndryshim në tru që është karakteristikë e vetëvrasjeve. Për më tepër, një universitet tjetër punoi në gjetjen e barnave”, deklaroi ai.
Duma është i vendosur se projekti ka sjellë rezultate të rëndësishme shkencore, duke sqaruar se janë zhvilluar metoda për njohjen e ndryshimeve morfologjike në vetëvrasje, janë fituar njohuri të reja rreth lidhjes midis skizofrenisë dhe vetëvrasjeve, rezultatet janë përdorur në studime të shumta ndërkombëtare, poashtu Maqedonia ka marrë pajisje, laboratorë dhe mundësinë për studime doktorature për shkencëtarë të rinj.
