Nga The Economist
Përktheu: Vizionplus.tv
Që nga mbretërimi i Katerinës së Madhe, rusët e kanë konsideruar Krimenë të rendësishmë ushtarakisht. Vladimir Putin e pa Krimenë, të lidhur me kontinentin nga Ura e Kerçit që nga viti 2018, si një aeroplanmbajtëse të pathyeshme, ku qendrat logjistike, bazat ajrore dhe Flota e Detit të Zi, që vepron jashtë Sevastopolit, mund të përdoreshin për të dominuar në jug të Ukrainës, bllokonin eksportet jetike të drithit të Ukrainës dhe siguronin një fluks të qëndrueshëm njerëzish dhe materialesh për ta larguar Ukrainën plotësisht nga Donbasi.
Presidenti rus ka investuar shuma të mëdha në infrastrukturën ushtarake në Krime, e gjitha tani nën kërcënimin e raketave ukrainase.
Një sulm amfib i stilit D-Day për të çliruar Krimenë mbetet ende i paimagjinueshëm. Por, thotë Sir Lawrence Freedman, një strateg britanik, kjo është mënyra e gabuar për ta parë atë. Krimea është një pikë e dobët për Rusinë.
Ajo ka shumë për të mbrojtur dhe është mënyra më e mirë që Ukraina të ushtrojë presion të vërtetë mbi Putinin në mënyrë që të marrë lëshime në të ardhmen. Nico Lange, një ish-këshilltar i ministrisë gjermane të mbrojtjes, pajtohet: “Fushata e Ukrainës është një përzierje e një strategjie ushtarake dhe politike. Politikisht, është aseti më jetik i Rusisë; por është gjithashtu shumë vulnerabël.”
Ajo që Ukraina po përpiqet të bëjë është ta kthejë Krimenë një kosto dhe jo një pasuri për zotin Putin.
Synimi është izolimi i saj dhe duke e bërë këtë të shtyjë forcat ajrore dhe detare ruse larg Ukrainës jugore dhe zhvlerësojë atë si një qendër logjistike.
Ukraina ka demonstruar tashmë aftësinë e raketave “Storm Shadow” dhe raketat e furnizuara nga Britania dhe Franca, si dhe dronët e saj detarë të projektuar me zgjuarsi, për të goditur anijet luftarake ruse, veçanërisht anijet e mëdha Ropucha të përdorura për transport ushtarak, shumica e të cilave janë shkatërruar.
Dronët dhe raketat ukrainase mund të kenë nxjerrë jashtë veprimit gjysmën e flotës së frikshme të Detit të Zi. Pothuajse e gjithë ajo që ka mbetur është detyruar të zhvendoset nga Sevastopol në portin e Novorossiysk, mbi 300 km larg.
Vetë Novorossiysk u sulmua nga dronët detarë dhe ato ajrore më 17 maj. Një stacion hekurudhor dhe një termocentral, si dhe baza detare u goditën po ashtu.
Por tani Ukraina po përdor një kombinim vdekjeprurës të raketave dhe dronëve gjithnjë e më të sofistikuar për të degraduar sistematikisht mbrojtjen ajrore ruse në Krime, për të goditur bazat ajrore nga të cilat fluturojnë interceptorët rusë dhe godasin objektiva kritike logjistike dhe ekonomike.
Sir Lawrence thotë se fokusi në dëmtimin e rrjetit të mbrojtjes ajrore të Rusisë mund të jetë gjithashtu pjesë e përgatitjes për mbërritjen e menjëhershme të grupeve të para të avionëve luftarakë F-16 nga Evropa.
Më 17 prill, një sulm në bazën ajrore Dzhankoi në veri-lindje të Krimesë dëmtoi helikopterët, një bateri S-400 dhe një qendër komandimi. Një muaj më vonë, në mbrëmjen e 15 majit, një sulm në shkallë të gjerë në një bazë ajrore në Belbek pranë Sevastopolit shkatërroi katër avionë si dhe një radar të mbrojtjes ajrore S-400 dhe të paktën dy lëshues.
Sulmi, i cili përbëhej nga rreth dhjetë raketa që mbante secila nga 300 bomba, shkaktoi zjarre masive, ndoshta të shkaktuara nga një depo karburanti dhe raketa që ndodheshin aty.
Mbrëmjen tjetër Belbek u godit përsëri, një tregues se Ukraina ka në dispozicion më shumë se 100 apo më shumë raketa të avancuara që mendohet se janë dhuruar nga Perëndimi. Në atë që po bëhet pothuajse një dukuri e natës, dy varka patrullimi ruse u shkatërruan më 30 maj dhe dy tragete transporti u dëmtuan pranë urës së Kerçit.
Në mënyrë domethënëse, sistemi i mbrojtjes ajrore shumë i lavdëruar dhe shumë i shtrenjtë i Rusisë S-400 është kapur “gafik”. Z. Lange thotë se ukrainasit po përdorin drone mashtrues për t’i bërë rusët të ndezin radarët e tyre dhe të zbulojnë pozicionet e tyre. Të dhënat e objektivave u dërgohen menjëherë ekuipazheve të nisjes së raketave.
Brenda gjashtë minutave, raketat, praktikisht të pazbulueshme godasin objektivat e tyre.
Gjenerali Hodges vë në dukje se S-400 janë gjithashtu të cënueshme ndaj sabotimit nga forcat speciale ukrainase që veprojnë brenda Krimesë. Çdo bateri kushton rreth 200 milionë dollarë dhe ato nuk janë lehtësisht të zëvendësueshme.
Gjenerali thotë se forcat ruse “nuk kanë ku të fshihen”. Me ndihmën e zbulimit satelitor dhe ajror të ofruar nga aleatët e NATO-s, njohuritë e tyre të thella të territorit dhe forcat e fshehta në terren, asgjë nuk mund të lëvizë në Krime pa e ditur ukrainasit.
Me ardhjen e raketave ATACMS dhe sofistikimin në rritje të dronëve të tyre, çdo metër katror i gadishullit është në rreze, duke përfshirë objektiva të ndjeshëm ndaj kohës, si avionët dhe autokolonat e pajisjeve që lëvizin me rrugë ose hekurudha.
Gjenerali Hodges është i bindur se ukrainasit “do ta rrëzojnë urën e Kerçit kur të jenë gati”. Megjithatë, një sfidë potencialisht më e madhe do të jetë ndërprerja e linjës së re të përmirësuar hekurudhore që kalon përgjatë detit Azov nga Rostov përmes qyteteve jugore të Ukrainës, Mariupol dhe Berdiansk, deri në Krime.
Një test i hershëm i suksesit më të gjerë strategjik të fushatës së Ukrainës në Krime mund të vijë këtë verë, kur pushuesit rusë zakonisht dynden nëpër urën e Kerçit për në vendpushimet në gadishull. Nëse ata vendosin ndryshe, thotë Ben Barry i Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike, do të jetë një ogur i keq për zotin Putin.
Krimea është shumë e varur nga industria turistike dhe rezervimet vitin e kaluar u përgjysmuan. “Krimea”, thotë ai, “është kthyer nga një projekt prestigji në një kosto për burimet ruse”. /vizionplus.tv
