Hulumtimet e reja arkeologjike kanë nxjerrë në dritë prova që çojnë origjinën e shfrytëzimit të organizuar të burimeve natyrore nga njerëzit shumë larg në kohë. Sipas një studimi të botuar në revistën shkencore “Science Advances”, duket se neandertalët kishin zhvilluar një proces sistematik për përpunimin e burimeve shtazore rreth 125,000 vjet më parë. Në disa vende ky proces i ngjan një forme të hershme të “linjës së prodhimit”.
Gjetjet vijnë nga vendi arkeologjik Neumark-Nord në Gjermani, ku studiuesit nga Universiteti i Leidenit kanë kryer gërmime për dekada të tëra. Kjo zonë ka dhënë tashmë prova të rëndësishme të aktivitetit të neandertalëve, por studimi i ri shton një kapitull tjetër në kuptimin se si ata i shfrytëzuan burimet e disponueshme.
Hulumtimet e mëparshme në Neumark-Nord kishin treguar se Neandertalët gjuanin elefantë me dhëmbë të drejtë, përdornin zjarrin për të menaxhuar bimësinë dhe duket se kanë shfrytëzuar speciet bimore, megjithëse prova të tilla rrallë ruhen gjatë mijëra viteve. Studimi i ri përqendrohet në mënyrën se si e përpunonin saktësisht prenë e tyre dhe në çfarë shkalle zhvillohej ky aktivitet.
Në kohën kur u datuan gjetjet, rreth 125,000 vjet më parë, Toka ndodhej në një periudhë ndërakullnajore me kushte klimatike të ngjashme me ato të sotmet. Ky fakt ndihmoi në ruajtjen e mbetjeve arkeologjike të zbuluara në zonë.
Sipas studiuesve, Neandertalët kishin zgjedhur qëllimisht një vend pranë një liqeni për të përpunuar kockat e të paktën 172 gjitarëve, duke përfshirë drerë, kuaj dhe bizonë, një lloj bagëtie të egër që tani është zhdukur. Procesi ishte shumë-shtresor. Së pari ata i thyenin kockat e mëdha për të nxjerrë palcën, pastaj i shtypnin në mijëra copa më të vogla dhe më pas i ngrohnin në ujë për të nxjerrë dhjamin e kockave, më shumë kalori.
Shkencëtarët besojnë se Neandertalët ishin të vetëdijshëm për vlerën energjetike të dhjamit dhe vepronin me një logjikë “efikasitet minimal kalorik”. Domethënë, ata llogarisnin nëse procesi i mundimshëm i përpunimit të kockave ia vlente mundit në lidhje me përfitimin e energjisë. Numri i madh i kafshëve që duket se janë gjuajtur sugjeron gjithashtu se këto popullata e menaxhuan mjedisin e tyre në një shkallë më të madhe nga sa kanë menduar më parë shkencëtarët.
Lutz Kindler, autori i parë i studimit shpjegon se aktiviteti në vend ishte “intensiv, i organizuar dhe strategjik”. Sipas tij, Neandertalët planifikonin gjuetitë e tyre, transportonin kufomat e kafshëve dhe përpunonin dhjamin në një zonë specifike që ishte zgjedhur për këtë qëllim.
Studiuesit gjithashtu e konsiderojnë të mundur që pjesë të kafshëve të ruheshin përkohësisht në pjesë të ndryshme të zonës përpara se të transportoheshin në vendin ku zhvillohej përpunimi. Kjo praktikë të jep idenë e një forme logjistike të organizuar për shfrytëzimin e ushqimit në kohërat parahistorike.
Veçanërisht e rëndësishme për kërkimin shkencor është fakti se jo vetëm një vend i vetëm aktiviteti është ruajtur në Neumark-Nord, por i gjithë peizazhi i kohës. Siç vëren studiuesi Fulco Scherjon, madhësia dhe ruajtja e shkëlqyer e zonës ofrojnë një mundësi të rrallë për të studiuar se si Neandertalët ndikuan në mjedisin përreth tyre, si në aspektin e florës ashtu edhe të faunës.
Të dhënat e reja i shtyjnë ndjeshëm vlerësimet se kur dolën format e organizuara të mbledhjes dhe përpunimit të burimeve, dhe përforcojnë pikëpamjen e shumë shkencëtarëve se Neandertalët kishin strategji mbijetese shumë më komplekse sesa mendohej më parë. ©LAPSI.al
Studimi i ri/ Neandertalët përpunonin mishin që 120 mijë vjet më parë appeared first on Lapsi.al.
