“Shtylla e shtetit të Maqedonisë, kujtesa kolektive” është motoja me të cilën Arkivi Shtetëror i Maqedonisë së Veriut sot shënoi 75 vjet nga themelimi i tij në vitin 1951, me dekret të Qeverisë së atëhershme. Pas shtatë dekadash e gjysmë ekzistence, sfida e institucionit është dixhitalizimi i dokumenteve.
Drejtori i Arkivit, Dimitar Bogeski, deklaroi se po analizojnë se sa do të kushtonte dixhitalizimi, jo vetëm i Arkivit Shtetëror, por edhe i nëntë departamenteve rajonale brenda tij.
Ai tha se kanë një projekt pilot nga Qeveria e Sllovenisë për një sistem informacioni, ose softuer, në të cilin, tha ai, materiali i dixhitalizuar do të ngarkohet dhe do t’i vihet në dispozicion publikut shkencor dhe qytetarëve të interesuar. Duke pasur parasysh se e ardhmja qëndron te dokumentet elektronike, Bogeski tha se do të hartojnë një plan për kushtet teknike që duhen krijuar për Arkivin për njëqind vitet e ardhshme dhe do ta paraqesin planin para Qeverisë.
“Po vjen epoka e dokumenteve elektronike, të cilat do të duhet të ruhen diku. Duhet të krijohen sisteme informacioni, qofshin ato në cloud apo në servera, dhe pastaj ato sisteme duhet të mbrohen nga sulmet kibernetike. Ne duhet ta bëjmë këtë gjatë kësaj periudhe. Na mungon personeli, veçanërisht në teknologjinë e informacionit, por po menaxhojmë, po dërgojmë njerëz për trajnim. Nga shtatori, Arkivi Shtetëror do të ofrojë fonde për zhvillimin e mëtejshëm të njohurive dhe për rikualifikimin e një numri të caktuar punonjësish që nuk kanë njohuritë e duhura”, tha Bogeski.
Sipas drejtorit të Arkivit Shtetëror, ne mund të krenohemi me dokumentet e vjetra dhe të rralla dhe ruajtjen e tyre të duhur. Dokumenti më i vjetër është Ungjilli i Lukës nga shekulli i 12-të, i gjetur në fondin e familjes Robevci të Ohrit nga shekulli i 19-të. Ai tha se dokumentet nga periudha osmane janë gjithashtu të rralla dhe jashtëzakonisht të rëndësishme.
Pas 40 vitesh të kaluara në ndërtesën e vjetër (që nga viti 1969), Arkivi Shtetëror u zhvendos në një ndërtesë të re në vitin 2014, dhe dokumentet në depot e arkivit u dëmtuan atje për shkak të një problemi me rrjedhje të ujit. Bogeski deklaroi se problemet po riparohen dhe se situata tani është përmirësuar shumë.
