Sipas të dhënave të paraqitura në Perspektivën e-Tregtisë në Ballkanin Perëndimor 2025, të përgatitur nga Shoqata e-Tregtisë, 63.2% e përdoruesve të internetit në Maqedoninë e Veriut kanë blerë online në vitin 2024, gjë që e pozicionon Maqedoninë midis tregjeve kryesore në rajon për sa i përket pjesëmarrjes në blerjet online, por është ende nën mesataren evropiane, përcjell Telegrafi Maqedoni.
Nga Shoqata e e-tregtisë thonë se ky është një sinjal i fortë i kërkesës në rritje, por raporti tregon se rritja e tregtisë elektronike nuk është e mjaftueshme më vete. Çështja kryesore është nëse ekonomia është gati për fazën tjetër, e cila është e-tregtia e mbështetur nga inteligjenca artificiale (AI).
“Inteligjenca artificiale po ndryshon gjithnjë e më shumë mënyrën se si funksionojnë bizneset dhe tregjet e punës, dhe tregtia elektronike është ndër sektorët ku këto ndryshime janë më të dukshme. Nga ofertat e personalizuara dhe marketingu dixhital i zgjuar, deri te optimizimi i logjistikës, menaxhimi i inventarit dhe zbulimi i mashtrimeve të mundësuara nga mjetet e inteligjencës artificiale, e cila po bëhet një nxitës kryesor i konkurrueshmërisë në tregtinë online.
Në këtë drejtim, Rishikimi i e-Tregtisë në Ballkanin Perëndimor 2025 analizon Indeksin e Gatishmërisë për AI-në (AIPI) – një indeks i prezantuar nga Fondi Monetar Ndërkombëtar në vitin 2023 që mat gatishmërinë e vendeve për të aplikuar inteligjencën artificiale në një mënyrë të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse.
Me një rezultat prej 0.48, Maqedonia e Veriut mbetet ndjeshëm prapa jo vetëm mesatares së BE-së, por edhe tregjeve të Ballkanit, d.m.th. ajo ka një AIPI më të mirë vetëm se Bosnja dhe Hercegovina. Udhëheqësit evropianë si Danimarka, Holanda dhe Estonia tregojnë gatishmëri me një indeks mbi 0.76. Kjo tregon se ekosistemi i biznesit ende nuk ka kapacitet të mjaftueshëm për të shfrytëzuar plotësisht inteligjencën artificiale në tregtinë elektronike për personalizim, automatizim, analizë të të dhënave, logjistikë dhe menaxhim të riskut”, thuhet në njoftim.
Nga atje theksojnë se kufizimet kryesore lidhen me infrastrukturën dixhitale, kapacitetin e inovacionit dhe integrimin në ekonominë globale dixhitale, megjithëse ka sinjale pozitive në fushën e kapitalit njerëzor dhe përshtatjes së tregut të punës.
“e-Tregtia në Maqedoninë e Veriut po përjeton një rritje të fortë, por faza tjetër duhet të përqendrohet në cilësi, besim dhe zhvillim të qëndrueshëm, jo vetëm në sasi. Inteligjenca artificiale nuk është një teknologji e së ardhmes, është një realitet i sotëm që po ndryshon mënyrën se si funksionon ekonomia dixhitale. Detyra jonë është të ndihmojmë tregtarët, institucionet dhe konsumatorët e tregtisë elektronike të jenë të përgatitur për këtë transformim, përmes konvergjencës së trendeve kryesore dhe edukimit të vazhdueshëm, iniciativave dhe fushatave”, tha kryetarja e Shoqatës së e-Tregtisë së Maqedonisë së Veriut, Nina Angelovska Stankov./Telegrafi/
