Pas sulmit të paprovokuar të Iranit ndaj Katarit më 23 qershor, Emiratet e Bashkuara Arabe iu bashkuan partnerëve të Gjirit në një takim urgjent të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit në Doha. Mesazhi ishte i qartë: siguria jonë është e pandashme. Por edhe ky raund i fundit përplasjesh nuk duhet të kishte ardhur si befasi për askënd. Është rezultati i dekadave të humbura, udhëheqjes së dobët dhe konflikteve përfaqësuese që kanë minuar çdo përpjekje për një paqe të qëndrueshme.
Në Lindjen e Mesme kanë zënë rrënjë dy ide të rreme: së pari, se vetëm forca ushtarake mund të garantojë stabilitetin; së dyti, se shtetet mund të ndërtohen mbi baza ideologjike ekstreme. E vërteta është se fitoret ushtarake në rajon janë zakonisht boshe, dhe ekstremizmi nuk mund të sjellë kurrë shoqëri të sigurta, të qëndrueshme apo të suksesshme.
Ndërkohë që dritarja për de-përshkallëzim po mbyllet, ekziston një mundësi historike që Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, të ndërtojë një trashëgimi të dytë presidenciale të bazuar te paqja në Lindjen e Mesme, duke e nisur me arritjen e tij më të madhe gjatë mandatit të parë: Marrëveshjet Abraham. Përballë 20 muajve lufte në Gaza dhe zgjerimit të pandërprerë të vendbanimeve ilegale në Bregun Perëndimor, Emiratet kanë punuar intensivisht për të mbështetur përpjekjet për armëpushim përmes diplomacisë dhe dialogut.
Javën e kaluar, Këshilli i Gjirit i kërkoi Trump-it të shkojë më tej. Pas lavdërimeve për ndërmjetësimin e armëpushimit midis Iranit dhe Izraelit, vendet e Gjirit i kërkuan atij të ndërmarrë hapa për një armëpushim të përhershëm në Gaza. Sepse lufta në Gaza është pasojë e dështimit kolektiv për të ndërtuar një paqe gjithëpërfshirëse, të drejtë dhe të qëndrueshme. Konfliktet në Liban, Siri, Jemen dhe Iran e kanë shtyrë rajonin në prag të një katastrofe.
Zgjedhja që bëjmë sot do të formësojë fatin e Lindjes së Mesme për dekada me radhë, po aq sa ndarja e kufijve të saj nga fuqitë e mëdha pas Luftës së Parë Botërore. Sot, rajoni është në zemër të stabilitetit global. Rreth 30% e naftës që transportohet nëpër det kalon nga ngushtica e Hormuzit, ndërsa rajoni po shndërrohet në një qendër të industrive të së ardhmes, si inteligjenca artificiale e mbështetur nga energjia e pastër.
Por cikli i dhunës rrezikon të na kthejë pas edhe njëherë. Mes gjithë këtij vuajtjeje dhe dëshpërimi, kemi një shans unik për ta riformatuar rajonin. Nuk duhet të përsërisim gabimet e së shkuarës — përfshirë ndarjen arbitrare të kufijve dhe luftërat për dominim global që i kanë përdorur popujt vendas si kollateral.
Milicitë dhe aktorët jo-shtetërorë po e shkatërrojnë kohezionin shoqëror, ndërsa shtetet nuk po arrijnë të përmbushin nevojat bazë të qytetarëve. Për sa kohë që këto shkaqe themelore të paqëndrueshmërisë nuk adresohen, çdo konflikt lokal rrezikon të shpërthejë në luftë rajonale.
Emiratet kanë mbështetur gjithnjë një “axhendë të moderuar” – një vizion gjithëpërfshirës të ekonomive të ndërthurura, popujve të lidhur dhe prosperitetit të përbashkët. Por për të ecur përpara, nevojitet guxim dhe vullnet politik.
Shtetet arabe, së bashku me SHBA-të, Izraelin dhe Iranin, duhet të ndërtojnë një arkitekturë të re sigurie për rajonin, që ofron stimuj, garanci dhe masa parandaluese. Duhet një plan gjithëpërfshirës për integrimin ekonomik dhe investime që nxisin rritjen; plane për stabilizimin e Libanit, Sirisë, Irakut dhe Jemenit; marrëveshje përfundimtare për të gjitha çështjet e pazgjidhura territoriale; dhe, më në fund, një shtet palestinez i qëndrueshëm përkrah një Izraeli të sigurt.
Kjo do të thotë se Izraeli duhet të angazhohet seriozisht në negociata për një zgjidhje politike të drejtë. Për sa kohë që palestinezëve u mohohet një shtet i tyre, konflikti do të vazhdojë.
Në të kaluarën, marrëveshjet janë bërë shpesh duke përjashtuar aktorët kryesorë rajonalë. Këtë herë, vetë rajoni duhet të jetë në qendër. Emiratet janë të gatshme të ndërtojnë ura aty ku të tjerët shohin vetëm mure, sepse e dimë mirë se asnjë “strategji muri prej hekuri” nuk sjell fitoren e vërtetë për asnjë komb.
Kjo pikë historike do të përcaktojë nëse Lindja e Mesme do të mbetet një vatër e përhershme konflikti, apo do të bëhet një shtyllë paqeje dhe begatie, e udhëhequr nga teknologjitë e së ardhmes.
Koha për një marrëveshje gjithëpërfshirëse është tani. Pyetja që mbetet është: kush do të guxojë ta udhëheqë këtë rrugë?
*Autorja është ndihmësministre për çështjet politike dhe e dërguar e posaçme e Ministrit të Jashtëm të Emirateve të Bashkuara Arabe.
Trump duhet të udhëheqë rrugën drejt një marrëveshjeje paqeje gjithëpërfshirëse për Lindjen e Mesme / shkruan Gazeta Online Reporteri.net.
