Gjykata Speciale ka shkelur Kushtetutën e Republikës së Kosovës dhe parimet e së drejtës ndërkombëtare, duke cenuar proceset e drejtësisë dhe duke injoruar të drejtat themelore të individëve.
Më poshtë janë disa nga shkeljet përkatëse:
I
1. Gjykata Speciale: Është një tendencë e hapur, që përmes këtij procesi, krejtësisht të montuar, ta shtrembërojë të vërtetën për historinë moderne të Kosovës, në radhë të parë dhe ekskluzivisht për ta keqinterpretuar luftën e drejtë çlirimtare, të popullit të Kosovës, luftën për vetëmbrojtje, çlirimin nga sundimi serb, nga gjenocidi shtetëror serb.
2. Për më tepër, Gjykata Speciale, përmes Serbisë, është derivat i Raportit të rremë dhe të falsifikuar të Dick Martyt, dhe kjo, tanimë, dihet botërisht, pra edhe nga drejtësia ndërkombëtare.
3. Pas dekonspirimit të Raportit falsifikues, të Dick Martyt, i sponsorizuar nga Rusia dhe nga Serbia, Këshilli i Evropës dështoi ta thoshte të vërtetën jo vetëm para popullit të Kosovës, por edhe para drejtësisë dhe opinionit ndërkombëtar, për atë mashtrim ordiner. Duke heshtur, qëllimisht, dhe duke e fshehur të vërtetën për inskenimet, mashtrimet e Raportit të Martyt, Këshilli i Evropës krijoi huti në opinionin ndërkombëtar, ndaj e vërteta për Raportin trillues të Dick Martyt u mjegullua, u fsheh. Në këtë mënyrë, me politikat obstruktive edhe të Këshillit të Evropës, tek opinioni botëror u krijuan paragjykime të tmerrshme për luftën tonë çlirimtare. Këshilli i Evropës, edhe sot, vazhdon të heshtë për të vërtetën se lufta e popullit të Kosovës, nën drejtimin e UÇK-së, me veprimet e saj guerile, ishte luftë e drejtë, çlirimtare. Pikërisht UÇK-ja, e cila lindi nga populli, krijoi aleancën diplomatike dhe ushtarake me NATO-n, me ShBA-në. Prandaj, Këshilli i Evropës mban përgjegjësi jo vetëm juridiko-penale, përse lejoi që mbi një Raport të falsifikuar, me ndihmën e drejtpërdrejtë të shtetit serb dhe të aleatëve të saj, të ngrejë aktakuzë ndaj personaliteteve, të cilat, gjatë luftës së Kosovës dhe pas Çlirimit, ishin aleatë diplomatikë dhe ushtarakë të NATO-s, të ShBA-së dhe të shteteve të tjera të Bashkimit Evropian.
4. E formuar me mirëbesim nga Kuvendi i Kosovës, përmes Amendamentit 24 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, Gjykata Speciale duhej të zhvillonte një proces gjyqësor të drejtë dhe të paanshëm, e jo të binte pre e komplotit të shtetit serb në bashkëpunim me Dick Martyn dhe me shërbimet sekrete të Rusisë. Tanimë, procesi gjyqësor, krejt i padrejtë, tendencioz, që po zhvillohet në Gjykatën Speciale në Hagë, kundër çlirimtarëve dhe personaliteteve politike të Kosovës, po dëshmohet se po mbështetet në aktakuzën e rreme, mashtruese, përplot falsifikime, me dëshmitarë të përpunuar, të shantazhuar nga Serbia.
5. Në vend të kësaj, ajo u shndërrua në një Gjykatë diskriminuese dhe monoetnike, e cila pretendon të inkriminojë luftën çlirimtare dhe të drejtë të UÇK-së, duke mos u marrë fare me krimet serbe dhe me gjenocidin shtetëror të Serbisë ndaj popullatës duarthatë të Kosovës. Ushtria serbe, formacionet paraushtarake serbe, gupet kriminale, nën udhëheqjen e Arkanit, vranë mbi 14.000 civilë shqiptarë, në mesin e të cilëve edhe 1.550 fëmijë, ndër ta, më i vogli, gjashtë muajsh nga Komuna e Drenasit.
6. Pavarësisht se kjo Gjykatë pretendon se nuk po gjykohet UÇK-ja, por gjoja “ krimet” individuale të pjesëtarëve të saj, ky është një mashtrim, sepse katër udhëheqësit e saj, të cilët vazhdojnë të jenë në paraburgim, ishin protagonistët eminentë, të procesit të çlirimit, të shtetndërtimit dhe të Pavarësisë së Kosovës.
7. Ne vlerësojmë se qëllimi i këtij gjykimi po merr karakter të hapur dhe shumë të rrezikshëm politik, me synimin e balancimit të krimeve e gjenocidit të Serbisë në Kosovë me ndonjë akt të rastësishëm vandal, të izoluar që mund ta ketë kryer ndonjë individ në kohë lufte, madje duke mos qenë fare pjesëtar i UÇK-së.
8. Edhe pse formalisht është pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, deri më tani Gjykata Speciale ka bërë shkelje kushtetuese, ligjore dhe ka shkelur Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut, sidomos në lidhje me të drejtat e njeriut, prezumicioni i pafajësisë dhe parimet e tjera ndërkombëtare, për një gjykim të drejtë, të paanshëm dhe vetëm mbi bazën e fakteve, dëshmive. Por, jo të inskenojë, të trillojë situata të sajuara në bazë të dëshmive të fabrikuara të shtetit, të prokurorisë serbe dhe të dëshmitarëve të përpunuar të mbrojtur! Këtyre ditëve u bënë publike transkriptimet e bisedave të një dëshmitari shqiptar, tanimë të mbrojtur, me krerët e Shërbimit Sekret të Serbisë, menjëherë në vitet e para të Çlirimit të Kosovës, me ç’rast dëshmitari i Serbisë flet për dëmshpërblimin financiar, me këste mujore, që, për shërbimet e tij, duhej t’ia paguante shteti serb!
9. Për më tepër, Gjykata Speciale ka mohuar çdo bashkëpunim me autoritetet e Kosovës, duke mos e njohur Kushtetutën, simbolet shtetërore dhe legjislacionin e saj. Kjo është një shkelje brutale e Gjykatës Speciale ndaj sovranitetit juridiko-kushtetues të Republikës së Kosovës, Kuvendi i së cilës i miratoi të gjitha aktet nënligjore për themelimin e Gjykatës Speciale.
10. Ne kemi dëshmi se Gjykata Speciale ka vazhduar të zhvillojë bashkëpunim me autoritetet e Serbisë, duke përfshirë Prokurorinë e saj Speciale, BIA-n serbe, qoftë në marrjen e materialeve, apo në trajnimet e dëshmitarëve për të inkriminuar pjesëtarët e UÇK-së. Ky veprim i Gjykatës Speciale është jodemokratik dhe paraqet shkelje të hapur të së drejtës ndërkombëtare.
II
Cilat janë shkeljet kushtetuese dhe ligjore të Gjykatës Speciale?
1. Gjykata Speciale ka shkelur Kushtetutën e Republikës së Kosovës, veçanërisht Kapitullin II për Liritë dhe të Drejtat e Njeriut, duke cenuar prezumicionin e pafajësisë, një nga parimet bazë të së Drejtës Penale Ndërkombëtare.
2. Gjykata Speciale ka shkelur Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe parimet e saj, të cilat u referohen të drejtave të njeriut dhe procedurës së drejtë dhe të pavarur gjyqësore.
3. Gjykata Speciale ka shkelur të gjitha parimet kushtetuese dhe ligjore, duke mbajtur në paraburgim arbitrar dhe të paligjshëm katër pjesëtarët e UÇK-së për më shumë se katër vjet. Arsyetimi i kësaj Gjykate, për vazhdimin arbitrar të paraburgimit, “ për gjoja rrezikun e ikjes së të akuzuarve”, është “arsyetim”, është shpjegim qesharak dhe i paqëndrueshëm, sepse katër pjesëtarët që po gjykohen janë vetëdorëzuar dhe Kosova, edhe në rastin përkatës, është shembulli më i mirë i bashkëpunimit me drejtësinë ndërkombëtare.
4. Gjykata Speciale ka shkelur parimin e “barazisë së palëve” në procedurën penale. Në vend të paanshmërisë në raportet mes Prokurorisë dhe të akuzuarve, ajo haptazi ka anuar në favor të Prokurorisë, duke mbështetur çdo tendencë, çdo veprim të saj për të inkriminuar të akuzuarit dhe duke mohuar e minimizuar provat mbrojtëse dhe shfaqëse të avokatëve të të akuzuarve.
5. Gjykata Speciale ka ndërtuar një sistem piramidal dhe të mbyllur në një ndërtesë të të gjitha institucioneve gjyqësore dhe prokuroriale, duke përfshirë Gjykatën Kushtetuese, Avokatin e Popullit etj. Ky organizim në formë çarku të mbyllur, paraqet “konflikt interesi”, sepse rritë mundësitë e ndikimit në vendimmarrje dhe në pavarësinë e institucioneve brenda kësaj Gjykate.
6. Gjykata Speciale, në vend të parimit të ekonomizimit të procesit gjyqësor, po zhvillon një gjykim maratonik, të panjohur deri më tani në analet e drejtësisë ndërkombëtare. Kjo zgjatje e gjykimit mund të ketë përfitime të larta financiare për gjyqtarët, për prokurorët dhe punonjësit administrativë në Gjykatën Speciale, që tejkalojnë pagat e kolegëve të tjerë në shtetet e tyre.
7. Gjykata Speciale vazhdon të ndërmarrë masa diskriminuese ndaj të akuzuarve, duke mos iu siguruar kushte të përshtatshme për mbrojtjen e tyre, duke ua vonuar dorëzimin e materialeve dëshmitarëve të mbrojtur, si edhe duke vendosur restrikcione të vizitave dhe masa të tjera diskriminuese. Ishte përvojë jashtëzakonisht kundër të drejtave dhe lirive
të njeriut, pra edhe të paraburgosurve, akti i përgjimeve, të cilat i janë bërë Hashim Thaçit nga bashkëbisedimet me vizitorët.
8. Gjykata Speciale ka dështuar të jetë transparente në punën e saj. Shumica e seancave gjyqësore dhe e materialeve janë redaktuar, ka munguar informimi i opinionit të Kosovës dhe përgjithësisht atij shqiptar për ecurinë e procesit gjyqësor, ndërkohë që konferencat e kohëpaskohshme të kryetares Trandafilova kanë qenë të censuruara.
9. Gjykata Speciale nuk ka asnjë monitorim ndërkombëtar të organizatave ndërkombëtare, të cilat monitorojnë respektimin e të drejtave të njeriut në këtë proces gjyqësor.
10. Gjykata Speciale në aspektin profesional nuk përbëhet nga gjyqtarët dhe prokurorët e nivelit të ulët apo të mesëm profesional dhe një pjesë e tyre ka shërbyer në UNMIK dhe në EULEX, me ç’rast, kanë dështuar në proceset e drejtësisë transicionale në Kosovë për çka janë paguar. Ata tani po paguhen për së dyti për të njëjtat çështje për të cilat, më parë, kanë dështuar.
III
Pse aktakuza për të ashtuquajturën “Ndërmarrje të përbashkët kriminale” (NPK) është e pabazë.
Kjo aktakuzë paraqet një konstruksion juridiko-politik, i cili është i paqëndrueshëm në aspektin penalo-juridik për arsyet sa vijon:
1. UÇK-ja nuk ka qenë ushtri e rregullt, por një guerile patriotike e formuar dhe e udhëhequr nga idealistë dhe patriotë të rinj të Kosovës, shumica prej tyre studentë, që nuk janë pajtuar me okupimin dhe me dhunën barbare serbe ndaj popullit paqedashës shqiptar. Ushtria Çlirimtare e Kosovës nuk ka pasur një strukturë komanduese unike dhe të centralizuar, por luftëtarët vullnetarë kanë vepruar në disa zona ushtarake, të cilat kanë vepruar në mënyrë vetjake, pa një sistem të hierarkisë së komandimit.
2. NPK nënkupton ekzistencën e një plani shtetëror të përcaktuar, të dizajnuar, të udhëhequr dhe të financuar nga shteti. Pas UÇK-së nuk ka qëndruar shteti, sepse Kosova ka qenë e okupuar nga Serbia, e cila dhunshëm administronte Kosovën me aparatin e saj represiv të instaluar në Kosovë.
3. Ndërmarrje e përbashkët kriminale ishin ushtria, policia serbe, njësitet paraushtarake, të cilat bënë gjenocid shtetëror në Kosovë gjatë viteve 1998-1999, i zbatuar me planin gjenocidal “Patkoi” dhe planet e tjera shfarosëse të Serbisë. Udhëheqës dhe zbatues të këtij plani gjenocidal kanë qenë kreu shtetëror dhe ai ushtarak i Serbisë, që janë dënuar nga TPNJ.
4. Lufta e UÇK-së, së bashku me popullin e Kosovës, sipas të gjitha konventave dhe ligjeve ndërkombëtare të luftës, ka qenë luftë e drejtë, mbrojtëse, çlirimtare dhe ka pasur për qëllim largimin e forcave ushtarake dhe policore serbe nga Kosova, mbrojtjen e popullsisë civile, të të gjitha etniteteve dhe pavarësimin e Kosovës, pra themelimin e shtetit të Kosovës. Akti, vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, sipas të cilit Kosova u shpall shtet i pavarur, në frymën e ligjeve ndërkombëtare dhe të së drejtës së popullit të saj, që në territorin e vet ta shpallë pavarësinë e Kosovës, është dëshmia më e fuqishme se UÇK-ja dhe mbarë populli i Kosovës zhvilluan luftë të drejtë, çlirimtare, vetëmbrojtëse.
5. Aktakuza e Gjykatës Speciale në aspektin politik ka për qëllim dhe tendencë të hapur rishikimin e historisë së lirisë së Kosovës, komprometimin e luftës sonë çlirimtare dhe të shtetndërtimit të Kosovës. Kjo tendencë mund të ketë pasoja të rënda politike në arenën ndërkombëtare, për shtetin e Kosovës, dhe është një presion për kompromise të reja politike në emër të “pajtimit” ndëretnik, të cilin po e imponon Serbia.
IV
Cilat janë dështimet e Kosovës në procesin e Gjykatës Speciale
Republika e Kosovës si themeluese e Gjykatës Speciale ka dështuar me sa vijon:
1. Të ofrojë ndihmën e nevojshme financiare dhe juridike për shtetasit e Kosovës, të cilët po gjykohen në Hagë.
2. Të ofrojë prova, dokumente dhe materiale të tjera me qëllim të mbrojtjes së luftës së drejtë, çlirimtare, vetëmbrojtëse të UÇK-së.
3. Të ofrojë garanci shtetërore dhe juridike për lirimin e të akuzuarve nga paraburgimi.
4. Të sensibilizojë komunitetin ndërkombëtar për shkeljet e vazhdueshme të të drejtave të njeriut të përcaktuara me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut, në rastin konkret të akuzuarve në këtë proces gjyqësor.
5. Të organizojë dhe të financojë shoqërinë civile, mediet, shoqatat profesionale, komunitetin akademik në argumentimin profesional, juridik, politik dhe shkencor të Luftës së drejtë Çlirimtare të UÇK-së.
*Autori është Profesori i Praktikës Parlamentare dhe të Drejtës Kushtetuese në Universitetin e Prishtinës dhe anëtar i Akademisë së Shkencave të Kosovës
Tridhjetë shkeljet e Gjykatës Speciale / shkruan Gazeta Online Reporteri.net.
