Gjatë dy dekadave të fundit, në komunat Dibër dhe Qendër Zhupë është shënuar rritje e numrit të divorceve. Por gjatë vitit që kaloi, respektivisht në vitin 2025, për herë të parë është regjistruar ulje e numrit të divorceve, si në qytetin e Dibrës ashtu edhe në vendbanimet rurale të të dy komunave. Sipas të dhënave të Gjykatës Themelore në Dibër, gjatë vitit janë regjistruar 33 divorce, numër ky më i ulët në krahasim me vitet e kaluara.
Kryetari i Gjykatës Themelore në Dibër, Mersim Marku, për “Koha” thotë se, edhe pse ka ulje të numrit të divorceve, kjo dukuri sociale mbetet shqetësuese në raport me numrin e banorëve. “Viteve të fundit, mesatarisht numri i divorceve në komunat Dibër dhe Qendër Zhupë ka qenë nga 45 deri në 50 divorce. Në vitin që kaloi, respektivisht në vitin 2025, janë regjistruar vetëm 33 divorce, që do të thotë se ka ulje të divorceve. Po ashtu, janë trajtuar si lëndë edhe 16 divorce që kanë mbetur nga viti 2024. Pjesa më e madhe e divorceve është në Dibër, ndërsa një pjesë më e vogël në vendbanimet rurale. Proceset e migrimit dhe problemet sociale janë shkaqe kryesore që lidhen me divorcet”, theksoi Marku.
Sipas tij, dominojnë sidomos divorcet e bashkëshortëve të rinj, veçanërisht në rastet kur të rinjtë nga vendlindja martohen me partnerë që jetojnë jashtë vendit. Karakteret e ndryshme të partnerëve paraqesin problem në shumë martesa. Nga ana tjetër, sipas Markut, varfëria dhe problemet sociale në familjet që jetojnë me ndihma sociale, ku shpesh stimulohen alkooli, bixhozi dhe dukuri të tjera negative, janë gjithashtu shkaqe të mëdha që në mënyrë direkte ndikojnë në rritjen e divorceve.
Kur flitet për divorcet në këto dy komuna, një problem shtesë janë edhe rastet kur bashkëshortët kanë fëmijë. “Ka shumë probleme me mospagesën e alimentacionit për fëmijët pas divorcit. Ky është një problem serioz, pasi ka raste kur pas divorcit prindërit, respektivisht baballarët, nuk paguajnë alimentacion për fëmijët, dhe ka raste kur për shkak të mospagesës së alimentacionit detyrohen të shkojnë në burg”, theksoi Marku.
Në lidhje me problemin e divorceve, Gjykata Themelore ka bashkëpunim edhe me institucionet kompetente. Sipas përfaqësuesve të gjykatës, bashkëpunimi është në nivel të lartë me Qendrën për Punë Sociale në Dibër, por edhe me institucionet e tjera. Në Qendrën për Punë Sociale zhvillohen aktivitete paraprake para divorcit, të cilat në disa raste ndikojnë edhe në pajtimin e bashkëshortëve. Aktivitete të parashikuara me ligj ka edhe pas divorceve, kur paraqiten probleme me kontaktin e prindërve me fëmijët.
Shoqatat qytetare në Dibër dhe Qendër Zhupë, gjatë vitit që kaloi, kanë realizuar edhe projekte që lidhen me shkaqet që çojnë deri te divorcet. Vlerësimi i tyre është se shoqëria më e gjerë duhet të ketë më shumë aktivitete në lidhje me përmirësimin e situatës financiare të familjeve në nevojë, por edhe në uljen e bixhozit dhe përdorimit të alkoolit. (koha.mk)
