Më 13 maj 1917, 10-vjeçarja Lucia dos Santos dhe kushërinjtë e saj më të vegjël, Francisco dhe Jacinta Marta, po kullotnin delet në një fushë në Fátima të Portugalisë, kur, sipas tyre, panë një figurë të shndritshme në një pemë lisi. Ata thanë se fantazma ishte Virgjëresha Mari, e cila u tha atyre se duhet të ktheheshin në të njëjtin orar në ditën e 13-të të muajit për 5 muajt e ardhshëm.
Fëmijët thanë se morën 3 zbulesa. Dy prej tyre u bënë publike, por njëra prej tyre, e ashtuquajtura “sekreti i tretë i Fatimes”, u shkrua dhe u mbajt e fshehur në Vatikan deri në ndërrimin e mijëvjeçarit. Spekulimet rreth sekretit ndihmuan në nxitjen e fenomenit të Fatimes – një fenomen që e shndërroi një faltore rurale në një pikë referimi të papritur të Luftës së Ftohtë.
Thuhet se mijëra pelegrinë ishin të pranishëm në shfaqjen e fundit, më 13 tetor. Ajo që ata raportuan se kishin parë u bë e njohur si Mrekullia e Diellit. “E tëra çfarë pashë ishin planetët në qiell me shumë ngjyra. Ishte një mrekulli”, tha një nga dëshmitarët, Francisco Ferreira Rosa, për Newsnight të BBC-së në vitin 1992. “Pastaj dukej sikur po binte një shi lulesh nga qielli. Ishte si një reshje dëbore. Dhe pastaj Dielli filloi të rrotullohej gjithnjë e më shpejt si një rrotë zjarri. Zgjati rreth gjysmë minute. Në fund, po shkonte shumë shpejt.”
Ata që ishin atje atë ditë thanë se sëmundje të rënda u shëruan dhe të verbërve iu rikthye shikimi. Sipas librit të vitit 1980 “Fatima: Shenja e Madhe” nga Francis Johnston, gazeta portugeze antifetare “O Século” (Shekulli) botoi një raport në atë kohë me titullin “Ngjarje e tmerrshme! Si vallëzoi Dielli në mesditë në qiellin e Fatimës”. Shkrimtari tha se të paktën 50,000 njerëz ishin mbledhur atje.
Nëse ishte një mrekulli apo një halucinacion masiv – apo një ngjarje meteorologjike – është çështje e debatueshme. Por duket se ka pasur një efekt të thellë tek disa nga njerëzit që ishin të pranishëm. “Të gjithë e dinë që unë tashmë kisha besim. Por pas kësaj, fillova të besoja edhe më fort”, i tha Rosa BBC-së në vitin 1992. “Nuk kisha frikë, por shumë njerëz, kur e panë Diellin duke u rrotulluar ashtu, patën frikë. Kur ndodh diçka e tillë, duhet të besosh dhe të kesh besim.”
Dy profecitë e para
Nga 3 fëmijët që kishin pasur vizionet, dy vdiqën në shpërthimin e gripit spanjoll disa vjet më vonë – duke e lënë Luçian si bartësen e vetme të mesazheve dhe profecive. Ndërsa “sekreti” i parë ofronte një vizion të Ferrit që thuhej se profetizonte Luftën e Dytë Botërore, i dyti – që iu dha fëmijëve pak para Revolucionit të Tetorit – pohonte se nëse lutjet do t’i kushtoheshin Virgjëreshës, Rusia përfundimisht do të shpëtohej nga komunizmi. I shqetësuar në fillim me popullaritetin në rritje të shpejtë të Fatimes, Vatikani i konfirmoi zyrtarisht profecitë e Fatimes në vitin 1930.
Nën diktaturën ultrakonservatore të António de Oliveira Salazar në Portugali, fshati rural u bë një nga faltoret më të njohura të Virgjëreshës Mari në katolicizmin e shekullit të 20-të. Pelegrinët ende e vizitojnë me mijëra. Besimtarët shpesh zvarriten në gjunjë përgjatë një shtegu prej mermeri – Via Penitencial – drejt Kapelës së Shfaqjeve, ku thuhet se kanë ndodhur 5 nga 6 shfaqjet e Virgjëreshës Mari.
Por në vitet që pasuan vizionet e fëmijëve, Fátima fitoi një lloj tjetër ndjekësish. Duke përfshirë parashikimin e përhapjes dhe më pas rënies së komunizmit në Rusi, profecitë zhvilluan një dimension politik. Gjatë Luftës së Ftohtë, Fátima u bë një vend i shenjtë ideologjik për antikomunistët.
Duke folur për BBC-në në vitin 1992, një vit pas rënies së Bashkimit Sovjetik, teologu Michael Walsh tha: “Problemi i vërtetë me Fatimen është mesazhi për Zonjën tonë, i cili është zhvilluar në vitet ’20, rreth antikomunizmit të Fatimes… është bërë një forcë përçarëse, pothuajse, në Kishë.”
Shoqatat antikomuniste të Fatimes u shtuan kur Papa Gjon Pali II, i lindur në Poloni, u bë një mbështetës i zjarrtë në vitin 1981, pas një ngjarjeje që ndodhi më 13 maj, në një përvjetor të shfaqjes së parë. Teksa ishte në “papmobile”-in e tij në Sheshin e Shën Pjetrit, në Qytetin e Vatikanit, ai u qëllua dy herë nga afër. Pavarësisht arrestimit të personit të vetëm të armatosur, kishte teori se të tjerë ishin pas atentatit. Papa pretendoi në kujtimet e tij të vitit 2005 se “dikush tjetër e organizoi”. A mund të ketë qenë dikush nga BRSS?
Udhëheqja sovjetike e shihte Papën si një kërcënim, me një direktivë të Partisë Komuniste që paralajmëronte në vitin 1979 se Papa ishte “armiku” i tyre, për shkak të mbështetjes së tij për lëvizjen “Solidariteti” të Polonisë. Dokumentet e gjetura nga ish-shërbimet e inteligjencës së Gjermanisë Lindore në vitin 2005 tregonin se inteligjenca ushtarake sovjetike nisi komplotin për ta vrarë atë – diçka që rusët e mohuan.
Sekreti në zarfin e mbyllur
Për shkak të datës, Papa ia atribuoi shërimin e tij Zonjës së Fatimes – duke sjellë edhe më shumë zell antikomunist tek besimtarët te profecia. Ai e vizitoi dy herë faltoren dhe një nga plumbat e nxjerrë nga trupi i tij u vendos pranë diamanteve në kurorën e artë që mbante statuja e Madonës atje.
Përveç tërheqjes së besimtarëve për shkak të interpretimeve të saj antikomuniste dhe mbështetjes nga Papa, Fátima ishte objekt spekulimesh të nxehta të nxitura nga ekzistenca e “sekretit të tretë”. Lucia e shkroi atë në vitin 1944, duke kërkuar që të mos zbulohej deri në vitin 1960, dhe Papët e njëpasnjëshëm refuzuan ta bënin publik.
I mbajtur në një zarf të mbyllur në Vatikan dhe i njohur vetëm nga secili Papë dhe rrethi i tij i ngushtë i këshilltarëve, ai bëri që Fatima të tërhiqte teori konspirative dhe kulte të fundit të botës. Duke u përpjekur ta detyronin Vatikanin të zbulonte sekretin, fanatikët e Fatimës bënë greva urie dhe njëri prej tyre madje rrëmbeu një aeroplan.
Kur profecia u zbulua nga Vatikani në vitin 2000, rreth 500,000 besimtarë u mblodhën në faltoren e Fatimes për njoftimin. Megjithatë, për disa, ky ishte një zhgënjim. The New York Times raportoi në atë kohë se “zbulimi i vonuar i sekretit të tretë të Fatimes ishte pak si njoftimi i FBI-së se Elvis është, në fakt, i vdekur”, dhe se dëshmitarët u tallën me njoftimin si një “zbulim i bërë pasi kishte ndodhur”.
Teoristët e konspiracionit kishin sugjeruar se profecia paralajmëronte për një luftë të tretë botërore ose një ngjarje tjetër apokaliptike që kërcënonte njerëzimin. Megjithatë, Vatikani e përshkroi sekretin si një vizion të atentatit të vitit 1981 ndaj Papa Gjon Palit II, duke paralajmëruar se një burrë “i veshur me të bardha… bie përtokë me sa duket i vdekur”.
Pavarësisht zbulimit të “sekretit të tretë”, spekulimet kanë vazhduar rreth lidhjeve të supozuara midis asaj që ndodhi me Fatima dhe ngjarjeve në Luftën e Ftohtë. Disa argumentojnë se nuk ishte rastësi që, kur Gjon Pali II bëri siç i kishte kërkuar Virgjëresha – duke ia shenjtëruar Evropën Lindore “zemrës së saj të patëmetë” në vitin 1984 – Mikhail Gorbaçov u bë udhëheqës sovjetik dhe filloi Perestroika.
Megjithatë, ka kritikë që vënë në pikëpyetje si interpretimet sensacionaliste të profecive, ashtu edhe mënyrën se si ato u përqafuan nga ata në pushtet. Kur publikoi “sekretin e tretë” si Kardinal, Joseph Ratzinger – i cili u bë Papa Benedikti XVI në vitin 2005 – tha se “asnjë mister i madh nuk zbulohet, as e ardhmja nuk zbulohet”, duke e zhvendosur fokusin larg parashikimeve apokaliptike.
“Raportet origjinale thjesht e kishin Virgjëreshën duke u kërkuar njerëzve të luteshin për ‘konvertimin e botës’”, thotë Michael Carroll, autor i librit “Kulti i Virgjëreshës Mari: Origjina Psikologjike”.
“Vetëm më vonë, në fund të viteve 1920, Lucia (atëherë në një manastir) e rishikoi historinë dhe sugjeroi që Virgjëresha u kishte kërkuar njerëzve të luteshin për ‘konvertimin e Rusisë’.”
Ai argumenton: “Nuk ka dyshim se Kisha, veçanërisht në periudhën menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore, i përdori shfaqjet e Fatimes në luftën e saj kundër komunizmit. A kontribuoi kjo në rënien e Bashkimit Sovjetik? Duke lënë mënjanë Fatimen në vetvete, kundërshtimi i Kishës në përgjithësi ndaj komunizmit ka të ngjarë të ketë luajtur një rol në atë rënie, por ka të ngjarë të kenë luajtur edhe një sërë faktorësh të tjerë.”
Por nuk ka dyshim për ndikimin që patën vizionet. Kur Lucia vdiq në vitin 2005, në moshën 97 vjeç, Portugalia shpalli një ditë zie dhe fushata zgjedhore për zgjedhjet e përgjithshme u pezullua. Dhe më 13 maj 2025, rreth 270,000 besimtarë u mblodhën në faltore për të shënuar ditën kur fëmijët thanë se panë vizionin e tyre të parë. ©Marrë nga BBC, LAPSI.al
BBC: Historia e 3 fëmijëve portugezë që iu shfaq Virgjëresha Mari dhe 3 profecitë appeared first on Lapsi.al.
