Arkivi i Përgjithshëm i Qeverisë së Argjentinës është duke publikuar në internet, për herë të parë, prova se si nazistët rindërtuan jetën e tyre jashtë shtetit. Ndoshta me ndihmën e bankave prestigjioze zvicerane, të cilat sipas hetimeve “fshehën informacione”.
Dosja 1, portokalli e zbehtë, germat të shtypura me të zezë dhe me stilolaps të kuq: “Jose F. Menguele”. Fleta 4: “Mbërriti në vend më 20 qershor 1949; profesioni: ndërtues… kërkon një certifikatë sjelljeje të mirë për të udhëtuar në Kili…”.
Aty kupton se si mjeku i pashpirt i eksperimenteve në kampet naziste të shfarosjes, Josef Mengele, ka gjetur strehim në Argjentinë dhe një jetë të re të patëmetë. Në fletën 5 emri është ndryshuar në “Gregor Helmut”, pasi kishte mbërritur paqësisht në Buenos Aires “në bordin e anijes Philippa… me një pasaportë të vlefshme të lëshuar nga Kryqi i Kuq Ndërkombëtar”. Me këtë identitet të rremë ai do të fshihej në Amerikën e Jugut deri në vdekjen e tij, në Brazil, në vitin 1979.
Kjo është një pjesë e historisë që është rikuperuar gjatë 80 viteve të fundit. Megjithatë, tani është në dispozicion për të gjithë për t’u konsultuar për herë të parë në internet, në faqen online të Arkivit të Përgjithshëm të Qeverisë Argjentinase. Një premtim i mbajtur nga Presidenti i paparashikueshëm i Republikës Javier Milei ndaj Qendrës Simon Wiesenthal, e cila, pas dekadash gjuetie të nazistëve përgjatë të ashtuquajturës “rruga e minjve” tani është në gjurmët e parave të tyre.
Interesi i tyre është se deri në çfarë mase e financoi banka zvicerane “Credit Suisse” emigrimin e kriminelëve të Rajhut të Tretë? Pyetja vazhdon të bëhet sepse përgjigjja e dhënë në fund të një hetimi të brendshëm nga institucioni bankar u konsiderua e paplotë. Një Komision Hetimor i Senatit Amerikan e ka nënvizuar këtë në një raport më 5 janar të këtij viti. “Informacioni ishte i fshehur” dhe për këtë arsye llogaritë rrjedhëse të bashkëpunëtorëve të Hitlerit do të mbahen ende të mbyllura pasi nëpërmjet tyre kanë rrjedhur asetet e plaçkitura nga hebrenjtë.
Dokumentet e deklasifikuara tani mund të zbulojnë prova se si këto para u përdorën për të mbështetur arratisjen e nazistëve në Amerikën e Jugut (operacioni famëkeq i quajtur “Odessa”) për t’u shpëtuar gjyqeve të Nurembergut dhe çdo forme tjetër drejtësie. Por jo vetëm kaq: mund të zbulohet një rol i mëparshëm i luajtur nga “kolonia gjermane” në Argjentinë në financimin e Partisë Nacional Socialiste dhe në konsolidimin e pushtetit të Hitlerit, nëpërmjet Zvicrës.
Seti i dokumenteve (1 850 fletë) është dorëzuar tashmë në kopje në Qendrën Wiesenthal në Buenos Aires, e cila thotë se nuk do t’i zbulojë rezultatet derisa të mbyllet hetimi, i planifikuar për në vitin 2026. Ndërkohë, do të shqyrtohen edhe kartat e verdha, raportet e inteligjencës, dokumentet e brendshme qeveritare, certifikatat e shumta në një Argjentinë që ishte një shtet policor edhe para diktaturës.
Do të ripërshkruhen detajet e jetës rurale në Tucumán të burokratit nazist shfarosës Adolf Eichmann, që jetonte nën identitetin e rremë “Ricardo Klement” i punësuar nga kompania Capri, deri në kapjen e tij nga Mossadi dhe ekzekutimin e tij në Izrael. Pritet të shihet rolit publik, pa asnjë emër fiktiv, i xhelatit Erich Priebke që qëndronte në strehën malore të Bariloche, deri në ekstradimin dhe gjykimin e tij në Itali.
Mbetet e dyshimtë nëse është gjetur ndonjë gjë thelbësore sepse “dokumentet më kompromentuese janë shkatërruar gjatë viteve”. Dhe mbi të gjitha sepse materiali me rëndësi konkrete është në arkivat e Bankës Qendrore dhe të Forcave të Armatosura, jo në ato të Qeverisë.
Gjesti i Mileit është në përputhje me qasjen e SHBA-ve (e promovuar nga administrata Biden, me kërkesë të Senatit dhe që mbështetet edhe nga qeveria Trump); dhe me miqësinë ndaj Izraelit, e forcuar edhe nga afrimi me fenë hebraike.
Sa i përket dosjes “Mengele”, më substanciales arrihet në një konfirmim. Buenos Aires, pavarësisht se dinte vendndodhjen dhe aktivitetet e tij të sakta, nuk e shqetësoi dhe as nuk filloi ndonjëherë kërkime deri në vitin 1960, kur mjeku tashmë ishte arratisur në Paraguai dhe më pas në Brazil. Aty ai ndërroi jetë pas një goditjeje në tru, i varrosur me një emër të rremë, i gjetur në vitin 1985, analizat mbi trupin e tij ishin themelore për ekipin argjentinas të antropologëve mjeko-ligjorë, të cilët ishin protagonistët e rindërtimit të historisë. ©Përgatiti LAPSI.al
Argjentina hap arkivat: Si nazistët e arratisur jetonin me paratë e bankave zvicerane appeared first on Lapsi.al.
