Vijon misteri i mbytjes së jahtit luksos në rigjet e Siçilisë dy netë më parë, teksa u gjend në mes të një stuhie.
Në bordin e jahtit Bayesian ishin 22 persona, duke përfshirë Mike Lynch, një manjat teknologjik britanik dhe gruan e tij, e cila zotëron jahtin. Roja bregdetare italiane e ka shpëtuar gruan dhe 14 të tjerë; Një pasagjer u gjet i vdekur dhe gjashtë mbeten të zhdukur, duke përfshirë zotin Lynch dhe vajzën e tij adoleshente. Dëshmitarët thonë se anija masive 56 metra e gjatë u zhyt në pak minuta.
Bayesian duket se ka qenë viktimë e motit ekstrem. Por për shkak se u mbyt gjatë natës, ende nuk dihet saktësisht se çfarë faji ishte. Një shkaktar i mundshëm është një tornado në det, i shoqëruar zakonisht nga erëra të forta dhe dallgë.
Sa të rrezikshëm janë këto lloj tornadosh në ujë?
Tornadot mund të jenë shumë të rrezikshëm – por do të ishte shumë e pazakontë nëse do të ishte shkaku i mbytjes në pak minuta të jahtit luksoz.
Jahti pranë bregut, momenti kur zhduket në pak sekonda
Nëse era është mjaft e fortë, ajo mund ta shtyjë direkun e një varke anash sa që jahti të mos mund të rikthehet më në pozicionin fillestar. Sipas dëshmitarëve të intervistuar nga Reuters, era dukej se e shtyu direkun e jahtit drejt ujit. Dizajnerët dhe pronarët e anijeve priren të pëlqejnë direkët shumë të gjatë, pjesërisht sepse ata mund ta bëjnë një anije më të shpejtë dhe pjesërisht për shkak të prestigjit të shoqëruesit.
Bayesian kishte ndër direkët më të lartë të aluminit në botë. Kjo do të thotë se jahtet shpesh mbajnë shumë peshë lart, duke i bërë ata më pak të qëndrueshme. Por anijet e këtij lloji janë projektuar të tilla që nuk duhet të fundosen edhe nëse direku i tyre shkon nën ujë.
Kjo sugjeron se kishte probleme të tjera—ndoshta vrima, çadra dhe të ngjashme të mbetura të hapura.
Duke pasur parasysh konsensusin në rritje midis shkencëtarëve se ngjarjet ekstreme të motit, të tilla si stuhitë dhe përmbytjet, ndikohen nga ndryshimet klimatike, shumë vëzhgues mund të pyesin veten nëse tragjeditë e rralla si këto mund të bëhen më të zakonshme. Por megjithëse numri i tornadove ujore të raportuara në Mesdhe është rritur në dekadat e fundit, studiuesit besojnë se kjo është kryesisht për shkak të mbikëqyrjes më të mirë. Nuk ka të dhëna të mjaftueshme për të qenë të sigurt, por duket se nuk ka pasur rritje të dukshme që nga viti 2006, thotë Tomas Pucik, një studiues në Laboratorin Evropian të Stuhive të Rënda.
Por nuk duhet një tornado uji për ta bërë të rrezikshme një stuhi në det.
Gjatë të dy viteve 2023 dhe 2024, oqeanet në mbarë botën kanë qenë jashtëzakonisht të nxehtë. Kjo mund t’i bëjë stuhitë më të fuqishme dhe të prodhojë efekte të tjera problematike.
Nëë fenomen tjetër është ai i ajrit të rëndë dhe të lagësht zhytet në sipërfaqen e detit dhe krijon erëra të forta sipërfaqësore që përhapen horizontalisht, është një tjetër shpjegim i mundshëm për fundosjen e Bayesian.
Detarët me përvojë tashmë e dinë se sa i paparashikueshëm mund të jetë moti mesdhetar.
Tragjedia e së hënës është një rikujtesë për këtë. /vizionplus.tv
